"Antwerpen legt lat hoog op Eilandje: grootste coöperatieve woonproject in Vlaanderen komt eraan"
Dit Antwerpse project wordt geselecteerd als een van de nieuwe Pilootprojecten coöperatief wonen van Team Vlaams Bouwmeester. De begeleiding van deze pilootprojecten wordt opgenomen door Architectuurwijzer, samen met Miss Miyagi, Leidsman, Cera, UGent en Simply Community. Doel is lokale besturen te ondersteunen bij concrete projecten en tegelijk te onderzoeken hoe een derde bouwstroom tussen sociale huisvesting en de private markt kan ontstaan: wonen aan kostprijs via een niet-speculatief eigendomsmodel.
Gazet Van Antwerpen • Patrick Van de Perre • 11 september 2026
Op de braakliggende terreinen aan de Madrasstraat tegenover het Houtdok op het Eilandje komt, behalve private en sociale woningen, ook een coöperatief woonproject. “Met deze nieuwe projecten zorgen we ook in het meest noordelijke deel van de wijk voor een gevarieerde bewoning”, zegt de schepen van Wonen en Stadsontwikkeling Patrick Janssens (Vooruit).
In het uiterste noorden van de Cadixwijk aan de Madrasstraat ligt nu niets meer dan grote stukken braakliggende bouwgrond. Nog een 30 meter verderop ligt het Houtdok met zijn woonboten en het Havenhuis op de achtergrond. De kavels, niet meer dan vergroende percelen die links en rechts als parkeerplaats worden gebruikt, zijn al langer gereserveerd als grond om te bebouwen en daarvoor heeft het autonoom vastgoedbedrijf van de stad (Vespa) nu het licht op groen gezet.
“De kavel in het midden wordt verkocht aan Woonhaven, dat er sociale woningen gaat bouwen. Alles bij elkaar gaat het om ongeveer honderd woningen met een verschillende grootte. De keuze om op het Eilandje sociale woningen neer te zetten past in het beleid om die beter te spreiden over de stad en niet langer grote concentraties te voorzien. Het is trouwens niet het eerste sociale woningproject van Woonhaven op het Eilandje”, legt schepen Patrick Janssens uit.
Een andere kavel, tegen het Kattendijkdok-Oostkaai, wordt verkocht aan een projectontwikkelaar. “De woningen in dat gebouw zijn voor de vrije markt bestemd, maar ook daar verbinden we als stadsbestuur een aantal voorwaarden aan. Er moet een gemengd aanbod komen van kleinere en grotere woningen, waardoor het Eilandje ook aantrekkelijk is voor gezinnen met kinderen. Er worden bovendien ook voorwaarden opgelegd voor duurzaam bouwen”, zegt Janssens.
De beleidskeuze om voor woningen met meerdere slaapkamers te kiezen, wierp in het verleden al zijn vruchten af. “In de bestaande nieuwbouw in de Cadixwijk bestaat het aantal bewoners voor ongeveer 25 procent uit gezinnen met kinderen. Dat toont aan dat er voldoende belangstelling is van gezinnen om zich in dit deel van de stad te vestigen”, zegt de schepen.
Coöperatief woonproject
Een buitenbeentje in de reeks is de komst van een coöperatief woonproject vlak bij het Kempisch Dok. “Bij een wooncoöperatie zijn bewoners niet de eigenaar van hun woning, maar gezamenlijk eigenaar van de coöperatie. Op die manier kunnen woningen tegen kostprijs worden aangeboden en volgen ze niet automatisch de inflatie en stijgende koopkracht. Wellicht zullen we de grond hier in erfpacht geven aan de coöperatie en niet verkopen. Wat ook de prijs kan drukken”, verduidelijkt Janssens het principe.
Een ander voordeel is dat de grond niet ten prooi valt aan een speculatieve vastgoedmarkt. “In buitenlandse steden zoals het Zwitserse Zürich zien we dat wooncoöperaties zo een prijsdrukkend effect hebben op de huurmarkt en woningen onder de marktprijs verhuurd worden”, vertelt de schepen. Het idee van wooncoöperaties is al oud en de afgelopen jaren is er in Vlaanderen flink wat onderzoek naar gedaan. “Nu gaan we in Antwerpen voor concrete realisaties. Met Cadix leggen we de lat hoog en gaan we voor het grootste coöperatieve woonproject in Vlaanderen. Dit project moet ongeveer negentig woningen opleveren.”
Cadix veranderde in snel tempo
Ondertussen zijn de gronden gesaneerd en de kavels bouwrijp. Voor de sociale woningen en het particuliere project is de verwachting dat er in 2028 gestart kan worden met de bouw. “Voor de wooncoöperatie hangt de start af van welke partner mee in dit project stapt”, zegt Janssens. Met de geplande nieuwbouw zijn de plannen voor de vernieuwing van de Cadixwijk stilaan rond. “Er zijn nog een paar bouwgronden die gesaneerd en bebouwd moeten worden, maar dat is voor een latere fase. Met de herwaardering van de wijk, waarmee voornamelijk van het zuiden naar het noorden werd gewerkt, zijn er sinds de opmaak van het ruimtelijk uitvoeringsplan voor het Eilandje in 2011 in ieder geval flinke stappen gezet”, vertelt de schepen.