Dominicanerklooster Antwerpen
PERIODE 2019-2020
OPDRACHTGEVER De Ideale Woning
PARTNERS /
STATUS afgerond
DE ROL VAN MISS MIYAGI
Concept en projectdefinitie - Ontwikkelingsstrategie - Varia advies
Toen de sociale huisvestingsmaatschappij De Ideale Woning (tegenwoordig: Thuisrand) het voormalige dominicanerklooster mét bijhorende kerk in Antwerpen aankocht, was de ambitie helder: de site ontwikkelen met een gemengd, maatschappelijk programma. De locatie – gelegen in het sterk verdichte bouwblok van de Copernicussite, pal tussen de internationale stationsomgeving en de volkse Kievitwijk – bood enorm veel potentieel, maar kende ook een grote complexiteit. Miss Miyagi werd ingeschakeld om met alle uiteenlopende actoren (waaronder integratiecentrum Atlas, kunstenorganisaties Morpho en Extra City, en een lokale school) rond de tafel te zitten. We brachten alle wensen, ambities en ruimtelijke noden in kaart om tot een realistische en gedragen projectdefinitie te komen.
Scenario-onderzoek over de grenzen heen
In ons ruimtelijk haalbaarheidsonderzoek keken we bewust over de letterlijke perceelgrenzen heen om de ruimtelijke kwaliteit in het dichtgeslibde bouwblok te verhogen. Via een ontwerpend proces maakten we een blauwdruk met vier concrete ruimtelijke en financiële groeiscenario's. Scenario's zoals "Iedereen een plek", "Atlas maximaal" en "De kerk als kloppend hart" toonden aan hoe de historische gebouwen, de tuin en mogelijke nieuwbouwvolumes slim geschakeld konden worden om de diverse ruimtevragen op te lossen.
Een nieuwe eigenaar en een onzekere toekomst
Na ons voorbereidende studiewerk nam het traject een nieuwe wending. In het najaar van 2021 kocht de Stad Antwerpen het klooster en de kerk aan om er, onder de regie van AG Vespa, stedelijke functies in onder te brengen. De piste om inburingscentrum Atlas in het klooster te laten uitbreiden en de groene kloostertuin publiek te maken, werd verdergezet. Hiervoor werd in 2023 nog het ontwerpteam TV Bo Architect – Karuur Architecten aangesteld.
Ondanks deze mooie plannen besliste het beleid in februari 2026 echter om het bouwproject (de renovatie van het klooster, de kapel en de buitenruimte) voorlopig stop te zetten. Hoewel de definitieve realisatie van de site momenteel on hold staat, toonde onze oorspronkelijke studie wel onomstotelijk aan wat de gigantische maatschappelijke meerwaarde en de ruimtelijke mogelijkheden van dit bijzondere erfgoed zijn.
Beelden: Stijn Bollaert
