Hal5 Kessel-Lo
Hal5 is een financieel zelfbedruipende, tijdelijke herbestemming van een beschermde spoorweghal achter het station van Leuven. Wat in 2017 begon met een doorlooptijd van amper acht maanden en crowdfunding vanuit de buurt, is inmiddels uitgegroeid tot een bruisende, eclectische ontmoetingsplek. Miss Miyagi nam als mede-initiatiefnemer de integrale projectcoördinatie op zich. Zonder zware architecturale ingrepen lieten we het gebouw en het programma organisch op elkaar aansluiten. Vandaag is Hal5 niet alleen een winstgevende vzw, maar werpt het zich ook op als volwaardige ontwikkelaar voor de toekomstige, definitieve verbouwing.
Tekst loopt verder onder de foto's
PERIODE 2017
OPDRACHTGEVER Miss Miyagi, Arnout Vandenbossche
PARTNERS Arnout Vandenbossche
STATUS opgeleverd
DE ROL VAN MISS MIYAGI
Concept en projectdefinitie - Programma van eisen - Ontwikkelingsstrategie - Opmaak exploitatiemodel - Haalbaarheidsstudie - Coördinatie ontwerptraject - Aanbesteding - Werfcoördinatie
De kiem van het project
In 2017 maakte de stad Leuven een ongeïsoleerde, beschermde spoorweghal (2.000 m²) wind- en waterdicht, waarna ze op zoek ging naar actoren voor een tijdelijke invulling van minstens vijf jaar. Miss Miyagi was vanaf dag één betrokken als mede-initiatiefnemer en nam de volledige projectcoördinatie op zich: van de ontwikkelings- en financieringsstrategie tot de vergunningen en de werfcoördinatie.
Bottom-up bouwen en financieren
Hal5 is op alle vlakken een uniek experiment in ‘stad maken’. De ontwikkeling werd gedragen door een co-creatie van 15 zeer diverse partners. In plaats van te wachten op klassieke subsidies, introduceerden we een bottom-up manier van bouwen en financieren. De verantwoordelijkheid voor de ontwikkeling lag bij de buurt: de benodigde 400.000 euro werd grotendeels door sympathisanten zélf bijeengebracht via een win-winlening en crowdfunding. Met deze alternatieve financiering brachten we het project van concept tot opening in amper acht maanden tijd.
De kracht van het programma (zonder architect)
Bijzonder aan dit herbestemmingsproject is dat er, ondanks de schaal, geen grote architecturale ingrepen of klassieke architect aan te pas kwamen. Er werd simpelweg gezocht naar de perfecte match tussen het rauwe gebouw en de invulling. De beschikbare ruimte werd georganiseerd rond vier thema's: beweging, voeding, gemeenschapsopbouw en duurzaam ondernemen. Door te focussen op actieve invullingen zoals een parkourhal en een foodcourt, werd gekozen programma's die zichzelf letterlijk 'warm houden' in de ongeïsoleerde hal. Verschillende ruimtegebruikers richtten hiervoor samen de vzw Hal5 op, die tot op de dag van vandaag optreedt als onafhankelijke ontwikkelaar en uitbater.
Inzoomen op nu: De dynamiek van vandaag
Sinds de opening is het project en de werking enorm geëvolueerd. Hal5 brengt een extreme programmatische mix in een dens woonweefsel en fungeert als ontmoetingsplek waar iedereen welkom is. Vandaag vind je er onder andere een levendige foodcourt, een sociaal kruidenier, een bloemenpluktuin en stadslandbouw. Sinds de afwerking vonden er talloze nieuwe ontwikkelingen plaats, zoals de succesvolle toevoeging van een laagdrempelige buurtbar en een constante stroom aan activiteiten zoals yogalessen, rommelmarkten en circusinstuiven.
Wat destijds startte als een financieel risico, is intussen omgebogen: vzw Hal5 is nu een financieel zelfbedruipende, winstgevende organisatie en bevindt zich bewust in een 'spaarmodus' om reserves aan te leggen voor eventuele toekomstige investeringen.
Fotograaf slide 1 & 2: Diederik Craps, slide 4: Harald Six, slide 7: Lise Lynen
Vooruitkijken: Van tijdelijk naar definitief
Anno 2026 gaat vzw Hal5 alweer haar tiende werkjaar in. De organisatie heeft intussen op alle vlakken genoeg capaciteit opgebouwd dat ze zich vol vertrouwen opwerpt als kandidaat-ontwikkelaar voor de definitieve verbouwing van de hal (dit keer waarschijnlijk wél met een architect). Er wordt ook ruimer naar de buurt gekeken: zo loopt er met Miss Miyagi momenteel een haalbaarheidsstudie voor Hal4.
Erkend als Europees en lokaal voorbeeld
De impact van Hal5 reikt inmiddels ver buiten Leuven. Het project dient als een van de officiële praktijkvoorbeelden binnen het prestigieuze New European Bauhaus (NEB) Compass van de Europese Unie. Dit kompas toetst stedelijke projecten op drie pijlers - waarin Hal5 telkens uitmunt:
Sustainable (Duurzaam): Hal5 werd gebouwd met gerecupereerde materialen. Warmtepompen houden de energieconsumptie laag, en regenwater wordt hergebruikt voor de biologische stadslandbouw, wat de lokale biodiversiteit versterkt.
Beautiful (Mooi): Ondanks het krappe budget is er een warme, gastvrije publieke ruimte gecreëerd die het gebouw op een genereuze manier teruggeeft aan de buurt en de stad.
Together (Samen): Hal5 levert betaalbare ruimte voor mensen uit alle lagen van de bevolking. Door actieve sociale werking en dubbele prijszetting (bij de sociale kruidenier) vinden ook maatschappelijk kwetsbare groepen er vlot hun plek.
Zijdelings in dat kader mocht Hal5 recent de lunch van de jury van LOV 2030 (de Leuvense kandidatuur om Europese culturele hoofdstad te worden) ontvangen.
Naast de Europese erkenning won het project ook de Leuvense Architectuurprijs (2016-2019). De jury prees de impact met lovende woorden:
“De jury heeft zich in haar oordeel vooral laten leiden door de vraag welk project het meest voorbeeldig is om de stedelijke opgaven van de toekomst aan te pakken. “Waar willen we met de stad naartoe? Wie hoort erbij en waar vindt die plaats? Wat doen we samen? Waar en hoe spelen zich onze dagelijkse stedelijke rituelen af?”
Als we ons die vraag stellen, in het licht van klimaatverandering en migratie, als we denken aan de complexiteit van het wonen en leven in een stad, boeiend maar niet altijd makkelijk, als we waarde hechten aan de dagdagelijksheid vol verrassingen die we als uitdaging willen omarmen, dan steekt er één project boven de anderen uit: het gaat om de transformatie van HAL 5.”
Meer Projecten
Alle projecten bekijken
De transformatie van De Hoorn – de historische bakermat van Stella Artois – is een iconisch herbestemmingsverhaal in de Leuvense Vaartkom. Wat in 2012 begon met de redding van een beschermd monument (6.000 m²), kreeg in een tweede fase een vervolg met een even grote, uiterst complexe uitbreiding. Miss Miyagi nam de integrale projectcoördinatie op zich en begeleidde een innovatief 'bouwteam'-traject. Vandaag is De Hoorn een bruisende, mixed-use locatie (én bekroonde Flanders Heritage Venue) met een vernieuwend exploitatiemodel, en dijt hun unieke visie verder uit naar andere locaties in de stad.
De Hoorn
In de Mechelse binnenstad begeleidt Miss Miyagi de transformatie van een voormalige industriële wasserij (De Potterij) en aanpalende leegstaande panden tot de 'Impact Factory'. Wat begon als een strategisch onderzoek naar de sanering en herbestemming van één pand, is intussen uitgegroeid tot een grootschalig publiek-privaat project van 4.200 m². Na een succesvolle tijdelijke proeftuin (2022-2024), ging begin 2025 de definitieve, uiterst circulaire bouwfase van start. Eind 2026 opent hier dé nieuwe, bruisende hub voor circulair en sociaal ondernemerschap in Mechelen.
